Finland viert dit jaar haar honderdste verjaardag. Iittala was er vanaf het eerste begin bij.

De hele loopbaan van Päivi Jantunen staat in het teken van Fins design. Zij beschrijft hoe Iittala de afgelopen honderd jaar het dagelijks leven van de mensen in Finland heeft verrijkt. Iittala brengt Fins design naar het buitenland en internationaal design naar de Finnen.

Toen Finland in 1917 onafhankelijk werd, bestond Iittala al 36 jaar. Al in 1881 werd de glasfabriek in een dorpje ongeveer 120 kilometer van Helsinki opgericht. Iittala heeft ook een grote bijdrage geleverd aan de ontwikkeling van een Finse nationale identiteit. Begin twintigste eeuw werd Great Men uitgebracht, een serie drinkglazen met afbeeldingen van kopstukken uit de Finse maatschappij en cultuur. De graveur van de ijzeren mallen voor deze glazen, Alfred Gustafsson, wordt beschouwd als de allereerste ontwerper van Iittala. Deze serie vormde een uitzondering binnen het productassortiment van Iittala, dat verder met name bestond uit kopieën van Midden-Europese ontwerpen.

Glasblazen in de fabriek van Iittala

Finland groeide op en viert dit jaar haar 100-jarig bestaan. En al die jaren groeide Iittala mee. Vandaag de dag is het internationaal een van de bekendste Finse merken. Een van de belangrijkste succesfactoren voor Iittala is dat het bedrijf altijd getalenteerde ontwerpers heeft laten samenwerken met haar eigen bijzonder bekwame team van glasblazers, dat nog altijd werkt vanuit de fabriek in het Finse Iittala. Iittala ontdekte deze innovatieve ontwerpers vaak via eigen ontwerpwedstrijden. Met hun unieke inzendingen droegen zij niet alleen bij aan de ontwikkeling van het merk, maar gaven ze bovendien het publiek een heel nieuwe kijk op de functie en het ontwerp van allerlei alledaagse huishoudelijke voorwerpen. 

Een van de meest succesvolle samenwerkingen die voortvloeiden uit een ontwerpwedstrijd van Iittala, was die met Aino Aalto. In 1932 werden de deelnemers uitgedaagd om nieuwe modellen van geperst glas te ontwerpen. Deze moesten passen in de Finse keukens, die door de verstedelijking steeds kleiner werden. Aalto won met haar Bölgeblick de eerste prijs. Het glasservies is nog steeds in productie, alleen nu onder de meer toepasselijke naam Aino Aalto.

Alvar Aalto Collection bloem 180 x 360 mm helder
Alvar Aalto Collection bloem 180 x 360 mm helder
1,990.00 €
Alvar Aalto Collection vaas 200 mm helder
Alvar Aalto Collection vaas 200 mm helder
143.20 € 179.00 €
Alvar Aalto Collection vaas 160 mm helder
Alvar Aalto Collection vaas 160 mm helder
100.00 € 129.00 €
Alvar Aalto Collection schaal 380 mm helder
Alvar Aalto Collection schaal 380 mm helder
279.20 € 349.00 €

Wereldtentoonstelling New York 1939

De echtgenoot van Aino Aalto, de legendarische ontwerper Alvar Aalto, heeft ook jarenlang met groot succes samengewerkt met Iittala. Hij deed in 1936 mee aan de ontwerpwedstrijd. Dat jaar was Iittala op zoek naar innovatief glaswerk voor het Finse paviljoen op de Wereldtentoonstelling van 1937 in Parijs. Onder de werktitel 'de leren broek van een Eskimovrouw' zag de nu iconische Aalto-vaas het licht. Deze vaas werd niet tentoongesteld als individueel object, maar als onderdeel van de expositie van Alvar en Aino Aalto waarin zij nieuwe, dynamische manieren van interieurdecoratie presenteerden.

Ondanks alle lof voor het algehele ontwerp vond men de Aalto vaas in eerste instantie niet commercieel interessant. Maire Gullichsen, mede-oprichtster van meubelbedrijf Artek en lange tijd beschermvrouwe van Aalto, bleef in de Aalto vaas geloven en wist in de jaren zestig te voorkomen dat deze uit productie werd gehaald. Toch kreeg de vaas pas in de jaren tachtig binnen de ontwerpwereld en bij het bredere publiek het respect dat hij verdiende. Begin deze eeuw werd de Aalto vaas algemeen erkend als een van de belangrijkste designstukken van de twintigste eeuw.

In 1956 bracht Timo Sarpaneva een grensverleggend ontwerp voor Iittala. De moderne, uniforme collectie I Glass was combineerbaar, verkrijgbaar in speciale kleuren en werd geleverd in geschenkverpakking. Het logo met de 'i' werd voor het hele merk Iittala aangepast en prijkt nog steeds op elk Iittala-product.

Kartio glas 21 cl helder 2 stuks
Kartio glas 21 cl helder 2 stuks
12.72 € 15.90 €
Kartio glas 40 cl regen 2 stuks
Kartio glas 40 cl regen 2 stuks
16.72 € 20.90 €
Kartio glas 21 cl grijs 2 stuks
Kartio glas 21 cl grijs 2 stuks
12.72 € 15.90 €
Kartio glas 40 cl emerald 2 stuks
Kartio glas 40 cl emerald 2 stuks
16.72 € 20.90 €

Ultima Thule glassware designed by Tapio Wirkkala has been traveling through the air with passengers since 1969, when Finnair started to fly long distance flights to New York. Image: Finnair

Al snel daarna volgden de baanbrekende 'ijsglas'-ontwerpen. De serie Ultima Thule van Tapio Wirkkala en de Festivo kaarsenstandaards van Timo Sarpaneva waren in de jaren zestig direct wereldwijde een hit. In 1972 werd de basis gelegd voor de nu legendarische Iittala collectie Birds by Oiva Toikka. In dat jaar maakte de ontwerper zijn kleine glazen vliegenvangers. Toikka had een bijzonder talent: hij wist individuele kunststukjes van vaklieden te vertalen naar internationale bestsellers. In de jaren tachtig introduceerde Heikki Orvola de theelichthouder Kivi. Deze wordt nog steeds gemaakt en is nog altijd een populair collector's item.

President Urho Kekkonen en Tapio Wirkkala in de glasfabriek van Iittala in 1975.

Dankzij de goede reputatie van de glasblazers en fabriek willen ontwerpers graag samenwerken met Iittala. Zo heeft Iittala duurzame relaties weten op te bouwen met ontwerpers en kunstenaars. Zij vormen de basis van het succes van Iittala en haar wereldwijde bekendheid als grensverleggend merk.

Dat Iittala voortdurend wereldwijd heeft kunnen uitbreiden, is met name te danken aan de enorme lijst van vooraanstaande ontwerpers uit de hele wereld die hun naam aan het merk hebben verbonden. Iittala begon de nieuwe eeuw goed. Samen met de beroemde internationale ontwerpers Marc Newson, Carina Seth-Andersson, Konstantin Grcic en Harri Koskinen werd de prachtige collectie Relations ontwikkeld. Vervolgens breidde Iittala haar internationale partnerschappen verder uit met de kleurrijke series Origo en Taika en de populaire serie wijnglazen Essence. Het nieuwste huzarenstukje van de glasblazers van Iittala is de serie Ruutu vazen, ontworpen door de broers Ronan en Erwan Bouroullec. In 2017 zette Iittala nog een nieuwe stap op de internationale markt met de introductie van de serie Teema Tiimi, waarmee wordt voorzien in de woon- en keukenbehoeften van diverse Aziatische culturen.

Taika plat bord 22 cm wit
Taika plat bord 22 cm wit
21.52 € 26.90 €
Taika plat bord 30 cm wit
Taika plat bord 30 cm wit
31.92 € 39.90 €
Taika diep bord 22 cm wit
Taika diep bord 22 cm wit
23.92 € 29.90 €
Taika diep bord 9,5 cm wit
Taika diep bord 9,5 cm wit
7.92 € 9.90 €

De populariteit van de vintage objecten laat nog maar eens zien hoe origineel en tijdloos de ontwerpen van Iittala zijn. Verzamelaars struinen de hele wereld af naar de geliefde Iittala producten. Met haar eenvoudige, solide ontwerpen en hoogwaardige producten heeft Iittala een onmisbare plaats in de levens van het Finse volk veroverd.  

Päivi Jantunen